Jongeren begeleiden jongeren bij BONT

BONT zet zich in voor jongeren tussen 12 en 27 jaar. Ze kunnen bij BONT werken, wonen en logeren en vooral: heel veel dingen beleven. 'We vinden het belangrijk dat ook jongeren met een ernstig of matig verstandelijke beperking kunnen deelnemen aan de maatschappij en net zo veel ervaring kunnen opdoen als leeftijdsgenoten', vertelt directeur Floor Brouwer. 'Iedere puber gun je dat hij eens een keer iets onhandig aanpakt, een fout maakt of een keer ruzie maakt. Dat gunnen we onze jongens en meiden ook.'

Met leeftijdsgenoten

Hoe kunnen deze jongeren beter ervaringen opdoen dan met leeftijdsgenoten? Bij BONT werken voornamelijk jonge mensen: jonge zorgprofessionals, stagiairs van zorgopleidingen, maar ook studenten die een heel andere studie doen. 'De bijbaanstudent, een economiestudent die ook bij een supermarkt had kunnen werken bijvoorbeeld, vindt het gewoon heel erg leuk’, vervolgt Floor. 'De gemiddelde student wil echt iets ondernemen met een ander en iets voor elkaar krijgen wat eerst onmogelijk leek. En de zorgprofessional ziet heel duidelijk wat er allemaal kan. Met elkaar zijn ze trots als iemand bijvoorbeeld met een lepel heeft leren eten of met de metro heeft gereisd.'

Zo was er een jongen die graag wilde karten. 'Toen zijn ze met zes jongens en meiden naar een kartbaan gegaan. Drie van de zes stapten in een kart. Links en rechts uitleggen was lastig, dus hebben de begeleiders met gekleurde lintjes om hun schoenen aan de jongeren uitgelegd met welke voet ze gas geven en met welke remmen. Drie durfden niet in een kart te stappen, maar ook voor hen was het een waardevolle dag. Zo bouwen ze ervaringen op. Er is bijna niks waarvan we denken: dat is echt niet handig.'

Benieuwd hoe het is om bij Stichting BONT te werken en te leven? Studenten en jongeren vertellen het zelf in deze video.

Zinvolle bezigheden

'De jongeren doen ook boodschappen voor ouderen in de buurt, ze prikken afval en ze doen klusjes bij Excelsior.' 

'We bieden zo veel mogelijk zinvolle bezigheden. Sommige jongeren begrijpen heel goed dat hun inzet verschil maakt voor een ander. Zij vinden het geweldig om van betekenis te zijn. Als je een klusje bij Excelsior hebt gedaan, is dat toch iets anders dan wanneer je een kleurplaat hebt gekleurd. We zien dat dat impact maakt.'

'Er zijn ook jongeren die zich minder bewust zijn van wat hun bijdrage betekent voor anderen. Maar ook zij hebben recht op zinvolle ervaringen. Wij vinden dat iedereen mag voelen dat hij ertoe doet – op zijn eigen manier. We gunnen hen net zo veel betekenis en zingeving.'

Ja-mentaliteit

En wat is daarvoor nodig? 'Een ja-mentaliteit', zegt Floor meteen. 'Het is een van de belangrijkste dingen voor onze medewerkers, daarin willen we ze meenemen. We denken eerst ja en dan pas: is het echt realistisch? Als je eerst nee denkt, sta je ver van onze werkelijkheid vandaan. Om de ja-mentaliteit mogelijk te maken, is er altijd een mix van zorgprofessionals, stagiairs en studenten op de groep. De studenten zijn de extra handjes en ogen. Ze krijgen daarvoor een inwerktraject, zodat zij veilig en verantwoord kunnen meewerken. Bij alle groepen is daardoor twee keer zoveel begeleiding aanwezig. Alle studenten en stagiairs betalen wij gewoon uit. We hebben dezelfde budgetten als andere zorgorganisaties, maar doordat onze organisatie heel plat is, komen we goed uit.' 

Directeur Floor Brouwer: 'De ja-mentaliteit is een van de belangrijkste dingen waarin we onze medewerkers willen meenemen. We denken eerst ja en dan pas: is het echt realistisch?'

Wat verder nodig is voor de ja-mentaliteit is vertrouwen. 'Dat we met jongeren met een forse verstandelijke beperking door de stad reizen of naar een kartbaan gaan, is vrij ongebruikelijk. Dat gebeurt allereerst vanuit vertrouwen in onszelf: we hebben het goed voorbereid. Verder is ook vertrouwen van de jongeren nodig én van de ouders. We geven geen garantie dat je kind alles fantastisch vindt, maar hij kan wel veel ervaren.'

Niet lamleggend spannend

En als het misgaat, hoe ga je dan om met de ja-mentaliteit? 'Het is niet ons doel dat er nooit iets misgaat’, zegt Floor. 'Bij een aanmelding zeggen we tegen de ouders: we gaan met de jongeren de deur uit en daar horen risico’s bij. Een voorbeeld: we gaan graag met het ov, we zitten nu eenmaal midden in Rotterdam. Dan kan het zijn dat er iemand in de metro blijft zitten, terwijl de anderen uitstappen. Dat is een keer gebeurd. Daarom bespreek je van tevoren met de jongeren wat ze dan moeten doen. De begeleider weet ook hoe die ermee moet omgaan en wat de vervolgstappen zijn. Dan is het nog wel spannend om op pad te gaan, maar niet lamleggend spannend.'

Geniet van de vragen

Al met al vindt Floor dat organisaties veel meer gebruik kunnen maken van stagiairs en studenten. 'Het is in het begin wel hard werken, maar tegelijk kun je er zoveel uithalen met elkaar. Ik zou zeggen: geniet van de vragen die een stagiair of student stelt. Dan kun je bij jezelf nagaan: klopt het wat we bedacht hebben? Zorg dat iedereen zijn zegje kan doen. Bij ons is de pedagoog niet belangrijker dan de begeleider, stagiair of student. Sterker nog: de mensen op de vloer zijn de onze kracht! Zij moeten het doen. Ik hoop dat andere organisaties de mogelijkheden hiervan zien. Er kan heel veel, ook met deze doelgroep, als vertrouwen maar op nummer een staat.'

De BONT-aanpak in vier kernzinnen

1. Gebruik studenten en stagiairs als kracht

Zie studenten niet als extra werk, maar als versterking van je team. Ze brengen energie, nieuwsgierigheid en extra handen. Bovendien leren jonge cliënten het leven het beste ontdekken met mensen van hun eigen generatie.

2. Hanteer een ja-mentaliteit

Begin niet met 'Dat kan niet', maar met 'Hoe kunnen we het mogelijk maken?’ Door eerst 'ja' te zeggen, ontstaat ruimte voor creativiteit, oplossingen en echte ervaringen.

3. Ga zoveel mogelijk samen de deur uit

Door samen de deur uit te gaan, zijn cliënten echt onderdeel van de maatschappij. Doe bijvoorbeeld samen boodschappen. Zinvolle activiteiten geven een gevoel van eigenwaarde.

4. Organiseer risico’s in plaats van ze te vermijden

Volledig risicovrij werken is niet hetzelfde als goed zorgen. Bereid activiteiten goed voor, bespreek wat te doen als iets misgaat en train medewerkers daarin.

Meer weten over de BONT-aanpak?

• Ontdek meer over de BONT-werkwijze
• Luister de podcast en ontdek de kracht van BONT
• Kom in contact met eindbaas Floor Brouwer